ټال مهالنۍ چاپ شوه!

ټال مهالنۍ چاپ شوه!
لیکوال: نجیب الله پاڅون
ټال له بلخ ولایت څخه د ماشومانو لپاره ښوونیزه، روزنیزه، معلوماتي او تفریحي مهالنۍ خپرونه ده، چې په لومړي ځل له دې ولایت څخه په پښتو ژبه خپره شوه،  د دې خپرونې د امتیاز څښتن او مسؤل چلوونکی نجیب الله پاڅون دی. د ټال په مهالنۍ کې د ماشومانو لپاره ګڼ مطالب خپاره شوي، چې له هغې جملې نه شعرونه، کیسې، ټوکې، روغتیايي معلومات، ساینسي معلومات، د ماشومانو فولکلوریک شعرونه او هر اړخیز ګټور معلومات چاپ شوي، د ټال په لومړنۍ ګڼه کې لاندې مطالب خپاره شوي، چې دلته یې صرف نومونه اخلو.
۱ـ ټال څه دی؟
۲ـ د ماشوم حقوق
۳ـ د پښتو ژبې توري
۴ـ آیا پوهېدئ؟
۵ـ ولې باید ډېرې اوبه وڅښو؟
۶ـ غرونه څنګه پیدا شول؟
۷ـ لمر له ځمکې څومره لرې دی؟
۸ـ ولې ترکارۍ ګټورې دي؟
۹ـ ښځه د پوهانو د فکر په هنداره کې( د لویانو خبرې)
۱۰ـ خندا مینه ده (ټوکې)
۱۱ـ د هیواد ملي شخصیتونو پېژندنه ( پېژندګلوي)
۱۲ـ د هیلو ټال (شعرونه) لکه خورکۍ ته، سهار، ټولګی، جګړه او نور...
۱۳ـ لنډه کیسه( واوره)
۱۴ـ د ماشومانو کانکور( پوښتنې)
۱۵ـ د نن غوټۍ د سبا ګلان( د استعداد لرونکو ماشومانو پېژندنه)
۱۶ـ د بلخ چهاربولک ولسوالۍ د ادبي او فرهنګي مرکزونو پېژندنه
۱۷ـ د کوچنیانو فولکلوریکي سندرې
او نور...
 ټال مهالنۍ د مزارشریف ښار په شمول د بلخ په لرې پرتو ولسوالیو کې هم وېشل کېږي دغه خپرونه څلور مخونو کې خپرېږي، چې ورقې یې رنګه دي د ټال مهالنۍ په لومړنۍ ګڼه کې لاندې سر لیکنه لیکل شوې.
په بلخ کې د ټال خپرونې  څه اړتیا ؟ مونږ د ټال لوستونکو ته دا ځواب ورکوو، چې په دې ولایت کې تر اوسه ګڼ شمېر چاپي خپرونې خپرېږي؛ خو په پښتو ژبه کې د ماشومانو لپاره کومه ځانګړې خپرونه مونږ نه لرو. په بلخ کې په دري ژبه د ماشومانو لپاره ځانګړې خپرونه خپریږي ؛ خو په پښتو ژبه کې له دې مخکې داسې خپرونه نه ده چاپ شوې زموږ موخه له دې خپرونې څخه دا ده، چې پښتانه ماشومان تعلیم او مطالعې ته وهڅېږي او دوی په خپله ژبه لیک او لوست وکړي، موږ په دې خپرونه کې ډېره هڅه کړې، چې د ماشومانو لپاره او یا هم د ماشوم په ژبه خواږه مطالب خپاره کړو تر څو دوی په آسانۍ سره دغه مطالب ولوستلی شي، په بلخ کې پښتانه ماشومان په ډېر ناوړه حالت کې ژوند لري خصوصا د دې ولایت په لرې پرتو ولسوالیو کې پښتانه ماشومان اکثره مزدوري او پردي مالونه څروي دوی ټوله ورځ په دښته کې له خپلو پلرونو  سره په درنو کارونو بوخت وي. دغه ماشومان د اوړي په سرو ګرمیو کې لَو کوي، دوی د ژمي په یخو ورځو کې پردۍ مزدوري کوي د دوی پلرونه د دې لپاره هیڅ فکر نه کوي، چې آیا د دوی ماشوم راتلونکی لري او کنه؟ د دوی پلار لپاره پیسې ارزښت لري کله چې ماشوم لږ ستر شي بیا یې بهر ته په مزدورۍ پسې ولېږي ؛ نو بیا ټول عمر د پردیو مزدوري کوي او ژوند یې خوار زار وي، دلته پښتانه پلرونه خپل ماشوم ته د کتاب پر ځای پلاستیکي وسلې او تفنګچې اخلي، دلته پښتانه پلرونه خپل ماشوم نه د فلم هېرو جوړوي کله به د فولاد او کله به د درې مورچل د ناوړه سریالانو بدمعاش وي، ځینې پلرونه خپل ماشوم ته موبایل په لاس کې ورکړي، چې هغه ټوله ورځ په کې د طالیبانو ترانې غږوي او بیا یې عمر دولس کلنو ته نه وي رسېدلی، چې له کوڅه ډبو او ناپوه هلکانو سره یوځای شي او د خپل دولت په مقابل کې تش په نامه جهاد ته ملا وتړي، کله چې همدا ځوان سبا ورځ مړ شي هم یې پلار او هم یې مور په سرو سترګو ورپسې ژړیږي، زموږ غوښتنه له هغو پښتنو پلرونو څخه داده چې نور دې خپل ماشوم ته د  تفنګچې پر ځای کتاب او اخبار په لاس کې ورکړي د دې پر ځای، چې په خپل ماشوم د کور  او بهر درانه کارونه وکړي هغه دې ښوونځي ته واستوي او تعلیم دې پرې وکړي، چې سبا ورځ یې د پلار او د زوی ژوند آرام وي. د ماشوم ذهن سپین کاغذ ته ورته دی، دا د ماشوم خپل پلار پورې اړه لري، چې د خپل اولاد په ذهن کې څه وراچوي، علم، پوهه، انسانیت، اخلاق او که بد کارونه، د ماشوم پلار باید د خپلو اولادو غوره روزنه وکړي دوی ته علم او پوهه او اخلاق ورزده کړي، پښتانه پلرونه دې په خپلو کورنو کې ماشومانو لپاره د کتابونو لپاره یوه آلمارۍ جوړه کړې په دې آلمارۍ کې دې خپلو ماشومانو ته هر ډول کتابونه لکه د شعر، کیسو او معلوماتي کتابونه تیار کړي، دغه کتابتون به د دې لامل شي، چې د وزګارتیا په وخت کې به ماشوم یاد کتابونه لولي او ګټه به ترې اخلي. ځینې پلرونه داسې فکر کوي، چې شعر او کیسه د ماشومانو وخت ضایع کوي. دا سمه خبره نه ده ځکه کوم ماشوم چې شعر او کیسه لولي د هغه ذهن پیاوړی کېږي او له هغه سره په ښوونیز اړخ کې هم پوره مرسته کوي یوازې سبق ماشوم ستړی کوي. د شعر او کیسو د کتابونو لوستل د ماشوم د لیکلو مهارت پیاوړی کوي او دوی کولای شي په راتلونکي وخت کې په خپله مورنۍ ژبه  لیک او لوست وکړي. د ټال خپرونه به د ماشومانو ادبیاتو ته کار کوي او د دوی په ژبه به خواږه مطالب خپروي د ماشوم ایجادي ادبیات د وینا او لیکلو له مخې پوهان په دوو برخو وېشي یو هغه ادبیات دي چې هغه پخپله د ماشوم له خوا رامینځ ته شوي او یو هغه دي چې ماشوم ته یا د ماشوم په ژبه لیکل شوي دي. دا دواړه د ماشومانو د ذهني ودې د دوی تر مینځ د سیالیو او ذوق په خړوبولو کې ډېر اغېزمن تمامېږي. پښتو کې د ماشوم ادب په برخه کې د ګوتو په شمېر خپرونې شته، چې دغه برخه لاتراوسه هم خواره ده. اوس اوس د دغې تشې د ډکولو لپاره یو شمېر لیکوالانو هڅه کړې او ماشومانو ته یې د دوی په ژبه ځینې خپرونې پیل کړي، چې موږ د دغه کار راتلونکي ته هیله مند یو، ټال به خپل ژورنالېستیک رسالت په پوره ایماندارۍ سره سر ته رسوي او د ماشومانو د حقونو لپاره به نه ستړې کېدونکې هلې ځلې کوي. یو ځل بیا موږ له پښتنو پلرونو او مشرانو څخه په ډېر درنښت هیله کوو، چې خپل ماشومانو باندې دې زده کړې وکړي، دوی دې ښوونځیو ته واستوي ځکه تعلیم یوازینۍ لار ده، چې زمونږ راتلونکی ژوند روښانه کوي. زمونږ ټولنه هغه وخت پوره پرمختګ کولای شي، چې پښتانه پلرونه خپل اولاد ښوونځي ته ولېږي او خپلو ماشومانو ته پوره پاملرنه وکړي.
مینه او درنښت

وروستۍ ليکني

کب له سره خوسا کیږي دیوه هیواد زعامت اومشرتابه دخپل ولس په برخلیک اود هغود ژوند په نیکمرغۍ اوبد مرغۍ نیغ پر نیغه اغیزه لري که دهیواد دواکمنانوسرونه کدو سرونه نه وي نوباید خپل ځانونه د وړ اوکارنده شخصیتونوپه توګه دتاریخ په پاڼو کې تثبیت اوپه ډاګه کړي ځکه دهغو د هژمونی اوواکمنی مهال تلپاتې نه وي په یو ډول د ډولونودمرګ له حتمي پدیدې سره مخامخ کیږي اود هغوفزیکي موجودیت ته دپای ټکۍ ږدي خودهغومعنوي اړخ مثبت اویا منفي کرکټرمرګ نه لري هغو چې هیواد اوولس ته یې دچوپړ،عدالت اوصداقت تله درنه ده تل درنه اوپه درنښت یادیږي دهغوکارنامې اواندیښني داړوند ولس اوملت لپاره ځلیدونکي مشالونه اوڅراغونه دي اوپر ...
سپیني خبرې او شریرې څیرې کلونه پخوا مې دقومونو اوقبایلودعالي جرګې دمرکزي شورا دمنشي په توګه د ولسي اوجرګه ییزي دندې ویاړ درلود .یوي پراخې ولسي غونډه کې دګډون په موخه دخوست ولایت دصبریو ولسوالۍ اړوند درنه ،مجرب اوپوه سپین ږیري اروښاد متقاعد ډګروال حسین خان صبري ته چې دکابل په کارته نو کې استوګن و،ورغلم. هغه خورا مهربانه،خواخوږی اومهربان شخصیت واو له درنه روغبړوروسته مې په خورا ادب اودرنښت هغه ته دګډون بلنه ورکړه.هغه خدای بښلي ماته تل وراره ویلې او راته کټ،کټ له خندا شین شو. له لږسوچ وروسته یې راته وویل: کومه جرګه ؟ اودڅه لپاره جرګه؟ په ځواب کې مې ورته وویل چې په هیواد کې دسم سمکي ،هراړخیز ...
آلله اکبرـ آلله اکبر دخوارملا آذان واورئای دمظلوم اوکړیدلي هیواد خونړي افغانستان درنو،درنوعالمانو،پوهانو،شمله ورومشرانواوباتوروکشرانو،خویندواووروڼواســـــلام علیکم ورحمته الله وبرکاته اما بعد!په کلو اوبانډوکې داخبره عامه اودژبوپه سرده چې دخوار ملا آذان څوک نه اوري.خودغټوږیرواوډبلو پګړیوسمیع الحق ناحق اوفضل الرحمان نارحمان اودهغو په څیردانسانیت اواسلامیت ضد غټ خیټوملایانودمسلمان اوافغان وژنې کفري فتواوې دتورپنجاب له منبرونوصادرې اودادی زموږ دجنتي وطن څخه یې توردوزخ جوړکړی دی ښکلی کابل په وینورنګ اودهیواد په ګوټ،ګوټ کې دوینوویالې بهیږي .په عامواوخاصو ...
وسله وال پوځ اوپه مورچلوکې ډزېدافغانستان وسله وال پوځ ملي اردو،ملي پولیس اوامنیتي ځواکونواولښکرو شمیرټول ټال درې لکه دوه پنځوس زرو۳۵۲۰۰۰تنوته رسیږي اووسله وال پوځ په اوو۷ قول اردوګانوکې تنظیم اوجوړشوی دی .نـنګرهار۲۰۱ لمبرسیلاب قول اردو پکتیا ۲۰۳ تندر قول اردوهرات ۲۰۷ ظفر قول اردوکندهار۲۰۵ اتل قول اردوبلخ ۲۰۹ شاهین قول اردوهلمند۲۱۵ میوند قول اردواودهوایي ځواکونو قول اردواوداوسله وال ځواکونه په زرګونو،زرګونوبلوکونو،ټولیو،کنډکونو،لواګانواوفرقوکې ځای پرځای شوي دي اوداهغه اردوده چې دافغانستان دحرب په تاریخ کې په درجنو،درجنوجنرالان چې زیاتره یې مسلکي نظامي زده کړي نه لري اوپه تنظیمي زور اوسوټي ...
په وینولړلۍ اسلام داسلام آباد دخنجرپه څوکهشیطان آباد اسلام اباد دلوی شیطان په کرغیړنولاسونوداسلام دبدنامی اودمسلمانانودکړولو،وژلواوسپکولوپه موخه رامنځته شوی اودا لامل دی چې لاتراوسه داسلامي قانون اوشریعت پرځای انګلیسي مدني قانون واکمن دی اودتش په نوم داسلام په نامه ډول،ډول ترهګرې،تروریستي ځناورې او وحشي ډلې،ټپلي اوځان مرګي لیوني سپي روزي اودبې وجدانه اوبې ایمانه پاکستاني مفتیانوپه فتوا یې دافغان مسلمان ولس دوژنې اوتباهۍ لپاره ګوماري چې دادی نـن ورځ دروژې دمطهرې اوعبادتي میاشتې په لومړۍ ورځ یې دسپیڅلوخوستیوروژتیانوویني په خورا سترقساوت اوبربریت وبهولې په خدای،رسول اواسلام مین غیرتي خوستیان یې ...
  دلرو اوبرو پښتنودغیرت اونـنګ شیبې رښتیا یې ویلي چې اوبه په ډانګ نه بیلیږي اوګډ پښتون په ډیورنډ نه بیلیږي.هغه تش په نوم مکار اوتصنعي ډیورند چې دادی دګردې اروپا د۵۱۰ میلیوني وګړودمتحد اویوموټي باوري اوځواکمن سازمان یا په بله ژبه داروپا داتحادیې پارلمان مرستیال مشروتلي اوپیاوړي دپلومات ښاغلي رشارډ چارنیکي داکرښه مصنوعي اوغیرطبیعي کرښه بللي اوداروپا یي ټولنې په میاشتنۍ کې یې په زغرده اوډاګه دهغه ابطا ل اعلان کړاوپه څرګندومستدلواو منطقي ټکو کې یې دهغه جدي ارزونه غوښتي او ویلي یې دي چې د دې کرښې اوسیمي څخه دنړیوالې ترهګری او تروریزم مرکزجوړشوی او د دې وخت رارسیدلی چې د ډیورند کرښې ته بیا ...
افغانستان به څنګه جوړشي؟ دتاریخ داوږده بهیراودپیړیو،پیړیوپه بیلا،بیلوپیړیوکې زموږګران اولرغونۍ هیواد اریانا،خراسان اومعاصر افغانستان دخونړیوبلوسو،وحشیانه یرغلونواوتاړاکونوسره مخامخ شوی اود دي خاورې تاریخ اوجغرافیه په سرو وینوخړوب شوي ده.دعروس البلاد،ام البلاد،اشرف البلاد اوفرهنګ البلاد ښارونه دبرمیال لرغوني مدنیت اثاراوبې سارې فرهنګي پنځونې دچپاولګرواویرغلګروپه تورولښکرو وران ویجاړشوي اولوټ شوي دي اودخپل شتون په اوږده واټن اوتاریخي پړاوونو کې یې بشپړامن اوسوکالي نه ده په برخه شوي ان چې زبون اونامرده بشریت ضد دوښمن پخپله استعماري خونړۍ توره دافغان بدن دوه ټوټې ...
دنوید مختار(مردار) څارګردسفرپایلې کابل ته دپاکستان دپوځي استخباراتوای،اس،ای دریس نوید مردارله سفرڅخه دوه ورځې وروسته بیا دتورپنجاب تورولیونیوسپیودتاریخي اولوی کندهاردسپین بولدک په چم ګاونډ دوه کیلومتری کې دلقمان اونظر پردووکلود داړلواوبلوسلوکرغیړن یرغل کړی چې بې له ځنډه دهیواد دغیورواووطنپالومبارزوځواکونواوجسوروزمریودغاښ ماتوونکي اوریزمریزکوونکي ځواب اوغوڅ ګوزار سره مخامخ شوي دجګړي په تاوده ډګر کې لکه ګیدړان اوشغالان له خپلودووپوځي ټانکونوتښتیدلي چې دافغان زمریوپه خرپ کې داورلوخړه اودتوروپنجابیانودتوروڅیروته ورته تور لوګي اوتوري،شنې لوخړې ترې پورته اودتورولوګویوتورو څپو دپنجابیانودتورانجام ...
دزړه له تله په مینه اوسپیڅلي احساس له ټولودرنو،قدرمنو،پتمنواو ویاړلویارانو،دوستانو اوملګروڅخه منـندوی اولاس په دوعا یم چې د ډنمارک،ناروې اوسویډن په لور ، اسکاندیناوي ښکلو اوښیرازه هیوادونوپه لورد خاطروډک سفر په اړه یې راته لاسونه لپه کړي اودوستانه مینه ناککومینټونه یې کښلي بیا ،بیا منـنه ،خوښنه او ورسره جوخت تاسوته سوکاله،خوشاله،برمیاله اوسوبمن ژوندغواړم {pdf=http://afghannang.com/pdf/norway-akbari.pdf|100%|950|http://afghannang.com/pdf/norway-akbari.pdf}
سرخلاصۍ لیک ښاغلی دونالد ترومپ ! ښې چارې. وایې په یوه کلیواله سیمه کې په کروندو شنه غنم ولاړ اوپټې له شنو سابواوترکاریوډک و.چې ناڅاپه پاس په هسک کې توري وریځې راپیدا اودتالندې بریښنا په قمچینوداسمان غورهاری پیل اوپه شیبه کې په ښیرازه کروندودتورو وریځوڅخه سخته ږلۍ په اوریدوشوه.کروندګرولاسونه لپه نیولي دشنوغنموشنوسابواوترکاریوله غمه لړزیدل.دکلي ملاصیب ترکلیوالوزیات خپل ځان خدای (ج) ته نیږدې باله اودګوتې په ښورولو یې په چوف اوپوف پیل وکړاودږلۍ په لورخپله ګوته ښوروي.ږلۍ لاسخته اوغټه شوه .کلیوالوملاته په زغرده وویل : چې بې ځایه ګوته دې مه څنډه ږلۍ دې لاسخته اوغټه کړه. ستاسودریځ ،غورزې پرزې که دې ...