×

خطا

There was a problem loading image Qader1.jpg

د ښاغلي مفتاح الدین ساپي پر یوه داستاني ټولګه چې د (رژیدلي ارمانونه) په نامه یادیږي یو څو لنډې خبرې

 

د ښاغلي مفتاح الدین ساپي  پر یوه داستاني  ټولګه چې  د (رژیدلي ارمانونه) په نامه یادیږي یو څو لنډې خبرې

زموږ په تاریخي، لرغوني او ادب  پاله هیواد افغانستان کې پښتو  ژبه  د نورو ژبوپه څنګ کې یوه اصالت لرونکې، تاریخي، پیاوړې او دعلم د پراخو سر چینو لرونکې اود سترو لیکوالو، ادیبانو او شاعرانو ژبه  ده .

 که چیرې د علم، ادب، هنراو شعر غوړیدلي، ویاړلي او رنګین تاریخ ته په غور سره وګورو، له نیکه مرغه زموږ د هیواد زیاترو پوهانو، څیړونکو، عالمانو، لیکوالو،  ادیبانو او شاعرانو د خپلې لوړې  پوهې، ژورو خیالونو او فکرونو په  وسیله  د علم، کلتور، ادب  او هنر رنګینه  نړۍ، روښانه  او ځلانده  ساتلی  ده .

ښاغلی مفتاح الدین ساپي له هغو علمي او ادبي سټو څخه دی چې زموږ د پښتو ادب  د پرمختګ او پراختیا په  برخه کې یې  د خپلو علمي، کلتوري او فرهنګي اثارو له  لارې ګټوره  او اغیزناکه  ونډه اخیستې ده .

ښاغلی مفتاح الدین ساپي د خدای بخښلي اباخان  زوی دی، چې پر(۱۳۱۵) لمریز کال د کنړ ولایت په  مزار دره کې په یو درنه کورنۍ کې  زیږیدلې دی .

ده خپلې زده کړې په کونړ، کابل اوامریکې کې پای ته رسولې دي ، او له خپلو لوړو زده کړو وروسته  په  بیلابیلو دولتي دندو کې بوخت وُ .

ساپي صاحب  یو پیاوړې  لیکوال، خوږ  ژبې شاعر، غښتلی او پوخ  داستان لیکونکی ،  تکړه   ډرامه  لیکونکې او وتلې  ژباړونکې دی .

ده دیوشمیرغربي شاعرانو اولیکوالو اثار په پښتو ژبه  ژباړلي اوخپاره کړي دي . د ده ادبي اوفرهنګي  سټه   نه یوازی په  هیواد کې د ننه  بلکې په  بهر کې هم  پیژندل شوې ده . دی په انګریزي  ژبه هم شعرونه او لیکنې لري .

دساپي صاحب  چاپ شوي اثار دا دي :

-   نړیوالې سندرې (ژباړه)

-  سپیدې- نړیوال شعرونه ( ژباړه)

-  مات وزر- نړیوال  لنډې کیسې  ( ژباړه)

-  ادبي او هنري څیړنې

-  نیمګړي انځورونه – (شعري ټولګه)

-  رژیدلي ارمانونه  د ( لنډو کیسو ټولګه)

او همداسې د هیواد په ورځپاڼو، مجلو او مطبوعاتو کې  د ده ګڼ شمیر چاپ شوې مقالې خپرې شوې دي .

د ښاغلي  مفتاح الدین  ساپي  د ( رژیدلي ارمانونه) په  نامه د لنډو کیسو ټولګه   پر (۲۰۱۵ ) زیږدیز کال کې چاپ  شوې  ده .

ښاغلي ساپي  په  ډیر اخلاص سره  د خپل دغی کتاب  یو ټوک ماته  ډالۍ کړ ، ماهم په  ډیره  مینه او پاملرنې سره  دا اثر  ولوست .

په دې کتاب کې (۶)  غمجنې او دردونکې کیسې لیکل شوې دي .  ده  په خپلو  کیسو کې  زموږ  په  جګړه ځپلي ، کړیدلي او ځوریدلي هیواد کې  د لوټمارو،  تالنګرو، ظالمانو او زور واکو ناولې، تورې او کرغیړنې څیرې او د دوی  وحشت او دهشت، وژل ، ترور او بې پتي،  جنایت او ظلمونه  ، د مادي او معنوي شتمنۍ لوټول،  د مظلومانو مظلومیت، د رنځیدلو او ځوریدلو  هیوادوالو  فریاد، اوښکې، ویرونه،  سلګې او زګیروي ، اتلولي او میړانه  او همداسې  د افغانانو په منځ کې د یو شمیر نورو  زړه  بوږنوونکو پیښو تصویرونه  چې د بشریت  په  تاریخ کې ساری  نه  لري  په  ډیرو ښکلو فکرونو، خیالونو، تصویرونو او سیمبولونو کې  داسې انځور کړي دي ، چې په لوستلو یې د هر لوستونکي  په  زړه، ذهني او رواني حالاتو کې جذبې،  ولولې، انساني، اخلاقي عواطف  او احساسات  راپاروي .

 د ادب  قدرمنو او درنو  مینه والو !

دا داستاني ټولګه   زموږ د هیواد په سیاسي، ټولنیز اوفرهنګي ډګر کې لکه  د نورو لیکوالو اثارو په  څیر،  هغه  اغیزمن  او ارزښتمن  اثر دی، چې په څو واره  لوستلو ارزي .

زه ښاغلي  مفتاح الدین ساپي  ته  د دې  ګټور  اثر  د چاپولو له  کبله مبارکي  وړاندې کوم اود ده  دلا نورو  بریوو او هستونو په هیله یم .

په  ډیره مینه او مننه : انجنیرعبدالقادرمسعود

 

 

 

 

 

وروستۍ ليکني

په ډانګ پیلي سپیني خبرېافغان ولس په ۱۹ پیړۍ ۲۰ پیړۍ او دادی په ۲۱ پیړی کې دنړیوالوسترو ښکیلا کي ځواکونودستراتیژیکي استعماري موخو په خصمانه  لوبو ا و شیطاني چلوټو په جال کې کیوتی او په ټولو پړاوونو کې یې  په خورا  بې رحمی او بې ساري قساوت لکه رودونه ویني بهیدلي اوسنی پړاو یې زړه بوږنوونکی اوټول هیواد کلي اوبانډي دوینو په حمام بدلي شوي دي اودجګړې ښکیلې غاړې پخپله افغانان لکه دسونګ دتوکو په څیر په کې سوځي او زما په اند دا دبشریت  په  تاریخ  کې هغه ستره جګړه ده چې د ځمکې دکرې دلسګونو،لسګونو بیلا بیلو هیوادونود دې وطن د بچیو په ویر اوخونړي ناورین کې په بې رحمۍ برخه ...
زوریدلواو ویرجنو هیواد وا لوته د پام وړڅوټکېدبشریت په تاریخ کې دانسانانو لوی قاتل اووژونکی جنګیزمغول دی چې اصلي نوم یې تموجین دپولاداوکلک په مانا اودواکمنی په مهال جنګیزخان دی چې دشاه جهان اولوی خان په مانادی.دغه خونړي انسان دخپلې واکمنی په ظالمانه پړاو کې دځمکې دکرې ټول ټال ۱۱ یوولس سلنه بشریت له منځه یووړدښځینه اونارینه سرونوڅخه د لوړوکله منارونوپه جوړولوکې یې ساری نه درلود او په دې ډول یې دترهې اوویرې په خپرولوسره دښارونواوبشري مدنیتونوپه چورلټ نړولوکې داسیا،افریقا اواروپا ترلویو وچو پوري وحشیانه یرغلونه تر سره کړهغه دخپلې زوکړې په ټاټوبي په یوه نامالوم مرګ ومړاودهغه دقبر دپاسه په ...
د دووخویندو زړه بوږنوونکي غمیزههو! هغه دوه مبارزې وطنپالې اوزړورې خویندې یادوم چې دخپل دردیدلي،کړیدلي اوجګړه ځپلي ولس دسوکالۍ اوهوسایې په موخه یې خپل پلرني هیواد ته دچوپړملاوې وتړلې دلرغوني اوتاریخي ویاړلي اودپامیردلوړوڅوکوپه څیر دسر هسکي بدخشان د خاش له سمسورې سیمي یې دملي پولیسوپه لیکوکې دندې پیل کړې.څه موده وروسته دمسلکي لوړوزده کړولپاره دترکیې هیواد ته واستول شوې اودشپږمیا شتنۍ مسلکي کورس له اکمال وروسته دتیرې خونړۍ اوویرجنې روژۍ په میا شت کې خپل پلرني ټاټوبي ته راستنې شوې او په دې هیله چې دخپلې خوږې کورنۍ په خوږه غیږه کې به دخپلو وروڼو،خویندو،موراوپلارسره داخترڅوشپې اوورځې په خوښۍ تیرې ...
کب له سره خوسا کیږي دیوه هیواد زعامت اومشرتابه دخپل ولس په برخلیک اود هغود ژوند په نیکمرغۍ اوبد مرغۍ نیغ پر نیغه اغیزه لري که دهیواد دواکمنانوسرونه کدو سرونه نه وي نوباید خپل ځانونه د وړ اوکارنده شخصیتونوپه توګه دتاریخ په پاڼو کې تثبیت اوپه ډاګه کړي ځکه دهغو د هژمونی اوواکمنی مهال تلپاتې نه وي په یو ډول د ډولونودمرګ له حتمي پدیدې سره مخامخ کیږي اود هغوفزیکي موجودیت ته دپای ټکۍ ږدي خودهغومعنوي اړخ مثبت اویا منفي کرکټرمرګ نه لري هغو چې هیواد اوولس ته یې دچوپړ،عدالت اوصداقت تله درنه ده تل درنه اوپه درنښت یادیږي دهغوکارنامې اواندیښني داړوند ولس اوملت لپاره ځلیدونکي مشالونه اوڅراغونه دي اوپر ...
سپیني خبرې او شریرې څیرې کلونه پخوا مې دقومونو اوقبایلودعالي جرګې دمرکزي شورا دمنشي په توګه د ولسي اوجرګه ییزي دندې ویاړ درلود .یوي پراخې ولسي غونډه کې دګډون په موخه دخوست ولایت دصبریو ولسوالۍ اړوند درنه ،مجرب اوپوه سپین ږیري اروښاد متقاعد ډګروال حسین خان صبري ته چې دکابل په کارته نو کې استوګن و،ورغلم. هغه خورا مهربانه،خواخوږی اومهربان شخصیت واو له درنه روغبړوروسته مې په خورا ادب اودرنښت هغه ته دګډون بلنه ورکړه.هغه خدای بښلي ماته تل وراره ویلې او راته کټ،کټ له خندا شین شو. له لږسوچ وروسته یې راته وویل: کومه جرګه ؟ اودڅه لپاره جرګه؟ په ځواب کې مې ورته وویل چې په هیواد کې دسم سمکي ،هراړخیز ...
آلله اکبرـ آلله اکبر دخوارملا آذان واورئای دمظلوم اوکړیدلي هیواد خونړي افغانستان درنو،درنوعالمانو،پوهانو،شمله ورومشرانواوباتوروکشرانو،خویندواووروڼواســـــلام علیکم ورحمته الله وبرکاته اما بعد!په کلو اوبانډوکې داخبره عامه اودژبوپه سرده چې دخوار ملا آذان څوک نه اوري.خودغټوږیرواوډبلو پګړیوسمیع الحق ناحق اوفضل الرحمان نارحمان اودهغو په څیردانسانیت اواسلامیت ضد غټ خیټوملایانودمسلمان اوافغان وژنې کفري فتواوې دتورپنجاب له منبرونوصادرې اودادی زموږ دجنتي وطن څخه یې توردوزخ جوړکړی دی ښکلی کابل په وینورنګ اودهیواد په ګوټ،ګوټ کې دوینوویالې بهیږي .په عامواوخاصو ...
وسله وال پوځ اوپه مورچلوکې ډزېدافغانستان وسله وال پوځ ملي اردو،ملي پولیس اوامنیتي ځواکونواولښکرو شمیرټول ټال درې لکه دوه پنځوس زرو۳۵۲۰۰۰تنوته رسیږي اووسله وال پوځ په اوو۷ قول اردوګانوکې تنظیم اوجوړشوی دی .نـنګرهار۲۰۱ لمبرسیلاب قول اردو پکتیا ۲۰۳ تندر قول اردوهرات ۲۰۷ ظفر قول اردوکندهار۲۰۵ اتل قول اردوبلخ ۲۰۹ شاهین قول اردوهلمند۲۱۵ میوند قول اردواودهوایي ځواکونو قول اردواوداوسله وال ځواکونه په زرګونو،زرګونوبلوکونو،ټولیو،کنډکونو،لواګانواوفرقوکې ځای پرځای شوي دي اوداهغه اردوده چې دافغانستان دحرب په تاریخ کې په درجنو،درجنوجنرالان چې زیاتره یې مسلکي نظامي زده کړي نه لري اوپه تنظیمي زور اوسوټي ...
په وینولړلۍ اسلام داسلام آباد دخنجرپه څوکهشیطان آباد اسلام اباد دلوی شیطان په کرغیړنولاسونوداسلام دبدنامی اودمسلمانانودکړولو،وژلواوسپکولوپه موخه رامنځته شوی اودا لامل دی چې لاتراوسه داسلامي قانون اوشریعت پرځای انګلیسي مدني قانون واکمن دی اودتش په نوم داسلام په نامه ډول،ډول ترهګرې،تروریستي ځناورې او وحشي ډلې،ټپلي اوځان مرګي لیوني سپي روزي اودبې وجدانه اوبې ایمانه پاکستاني مفتیانوپه فتوا یې دافغان مسلمان ولس دوژنې اوتباهۍ لپاره ګوماري چې دادی نـن ورځ دروژې دمطهرې اوعبادتي میاشتې په لومړۍ ورځ یې دسپیڅلوخوستیوروژتیانوویني په خورا سترقساوت اوبربریت وبهولې په خدای،رسول اواسلام مین غیرتي خوستیان یې ...
  دلرو اوبرو پښتنودغیرت اونـنګ شیبې رښتیا یې ویلي چې اوبه په ډانګ نه بیلیږي اوګډ پښتون په ډیورنډ نه بیلیږي.هغه تش په نوم مکار اوتصنعي ډیورند چې دادی دګردې اروپا د۵۱۰ میلیوني وګړودمتحد اویوموټي باوري اوځواکمن سازمان یا په بله ژبه داروپا داتحادیې پارلمان مرستیال مشروتلي اوپیاوړي دپلومات ښاغلي رشارډ چارنیکي داکرښه مصنوعي اوغیرطبیعي کرښه بللي اوداروپا یي ټولنې په میاشتنۍ کې یې په زغرده اوډاګه دهغه ابطا ل اعلان کړاوپه څرګندومستدلواو منطقي ټکو کې یې دهغه جدي ارزونه غوښتي او ویلي یې دي چې د دې کرښې اوسیمي څخه دنړیوالې ترهګری او تروریزم مرکزجوړشوی او د دې وخت رارسیدلی چې د ډیورند کرښې ته بیا ...
افغانستان به څنګه جوړشي؟ دتاریخ داوږده بهیراودپیړیو،پیړیوپه بیلا،بیلوپیړیوکې زموږګران اولرغونۍ هیواد اریانا،خراسان اومعاصر افغانستان دخونړیوبلوسو،وحشیانه یرغلونواوتاړاکونوسره مخامخ شوی اود دي خاورې تاریخ اوجغرافیه په سرو وینوخړوب شوي ده.دعروس البلاد،ام البلاد،اشرف البلاد اوفرهنګ البلاد ښارونه دبرمیال لرغوني مدنیت اثاراوبې سارې فرهنګي پنځونې دچپاولګرواویرغلګروپه تورولښکرو وران ویجاړشوي اولوټ شوي دي اودخپل شتون په اوږده واټن اوتاریخي پړاوونو کې یې بشپړامن اوسوکالي نه ده په برخه شوي ان چې زبون اونامرده بشریت ضد دوښمن پخپله استعماري خونړۍ توره دافغان بدن دوه ټوټې ...